CÜMLENİN ÖGELERİ – YARDIMCI ÖGELER KONU ANLATIM

0 Comments

CÜMLENİN ÖGELERİ – YARDIMCI ÖGELER

                Cümlenin ögeleri konusunda cümle için zorunlu olmayan ögelere yardımcı ögeler denir. Yardımcı ögeler yer, zaman ve etkilenen öge olarak üçe ayrılır.

                1.Yer Tümleci ( dolaylı tümleç ) : Cümle içinde işin yapıldığı yeri belirten ögedir. İsmin hal eklerinden -e, -de, -den eklerini alırlar. Yükleme nereye, nerede, nereden… gibi sorular sorularak bulunur.  ( İsim yüklem olan cümlelerde çoğunlukla bulunmaz.)

Örnek: Kitabımı evde unuttum.  ( Nerede unuttum? Evde)

                             Tüm öğrenciler sınıfa gittiler. ( Nereye gittiler ? Sınıfa)

                             Duyduğumuz sesler bahçeden geliyor. ( Nereden geliyor ? Bahçeden )

                2.Belirteç Tümleci ( zarf tümleci ) : Yüklemin yaptığı işi zaman, durum, miktar… gibi durumlardan belirten ögedir. Yükleme ne zaman, nasıl, ne kadar, nereye … soruları sorulur.

                Örnek: Ödevimi dün akşam tamamladım. ( Ne zaman tamamladım? Dün akşam )

                               Arkadaşım hızlı koşuyor. ( Nasıl koşuyor ? hızlı )

                               Bu gün iki saat kitap okudum. ( Ne kadar okudum? İki saat)

                Not: Cümle içinde yer yön belirten içeri, dışarı, aşağı yukarı… gibi kelimeler yalın halde ise zarf, hal eki almışsa yer tümlecidir.

                Örnek : Öğretmen dışarı çıktı. ( nere çıktı? Dışarı – zarf tümleci )

                               Öğretmen dışarıya çıktı. ( nereye çıktı? Dışarıya – dolaylı tümleç)

                3. Nesne: Cümle içinde öznenin yaptığı işten etkilenen ögeye nesne denir. Nesne yalın halde ise belirtisiz, belirtme hal eki -i alıyorsa belirtili nesne denir. Ne, kim soruları belirtisiz; neyi, kimi soruları belirtili nesneyi buldurur.

                Örnek: Yeni kitap aldım. ( ne aldım ? Kitap- Belirtisiz nesne )                      

                               Yusuf kalemini kaybetti. ( neyi kaybetti? Kalemini- Belirtili nesne )

                Not: Ögeler bulunurken ilk yüklem ve özne bulunur. Daha sonra yardımcı ögeler bulunur.

KONU ETKİNLİĞİ

                1.Aşağıdaki cümlelerin ögelerini bulunuz.

                               . Vatan sevgisini anlatan şiirleri ezberledim.

                               . Nisa öğleden sonra okula arkadaşını getirdi.

                               . En sevdiği kitabını bana verdi.

İndirmek için tıklayınız.

sıradan dersler

Categories:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir