EKFİİL (EKEYLEM) ÖZET KONU ANLATIM

0 Comments

Ekfiilin temelde iki farklı görevi vardır.

A . İSİMLERE GELEREK YÜKLEM YAPMAK: Bazı cümlelerin yüklemi fiil değil, isim veya isim soylu kelimelerdir. İsimlere gelerek onları cümlenin yüklemi yapan -imek ekine ekfiil (ekeylem) denir. Ünsüz bir harfle biten kelimeden sonra -i ünlüsü düşer.

Bir başka deyişle: isim + idi + kişi eki

Örnek: Kitap okurum. (Bu cümlede yüklem oku- fiilidir.)

                Çocuklar umudumuzdur. (Bu cümlede umut- kelimesi isimdir. -dur eki isime eklenip yüklem yapmıştır

Ekfiilin dört farklı kipte çekimi vardır.

1 . -di’ li geçmiş zamanı: -idim, -idin, – idi, -idik, -idiniz, -idiler

Örnek: Öğrenci-y-dim, öğrenci-y-din, öğrenci-y-di

                Öğrenci-y-dik, öğrenci-y-diniz, öğrenci-y-diler

                Sınıfımız ikinci katta-y-dı.

2 . -miş’li geçmiş zaman: -imişim, -imişsin, -imiş, -imişiz, -imişsiniz, -imişler

Örnek: bebek-mişim, bebekmiş-sin, bebek-miş

              Bebek-mişiz, bebek-mişsiniz, bebek-mişler

               Geçen hafta hasta-y-mışsın.

3 . Ekfiilin geniş zamanı: İsimlerin sonuna -dır eki ve kişi ekleriyle yapılır.

Örnek: Bu kalem-dir. Çok zeki-sin. Uzun boylu-lar.

Not: İyelik eki -ım, -ın ekleriyle karıştırılmamalı.

Örnek: kitab-ım ( iyelik eki)

                Ben öğretmen-im. (ekfiilin geniş zamanı)

Not: Bazı cümlelerde -dır düşebilir.

Örnek: Atatürk iyi bir lider.

             Annem melek gibi.

4 . Şart Kipi: -isem, -isen, -ise, -isek, iseniz, -iseler

Örnek: sporcu-y-sam, sporcu-u-san, sporcu-y-sa

              Sporcu-y-sak, sporcu-y-sanız, sporcu-y-salar

Ekfiilin olumsuzu: değil sözcüğü kullanılarak yapılır.

Örnek: Ali çok beceriklidir.

             Ali çok becerikli değildir.

                En sevimli hayvan kedi değildir.

                Bahçedeki ağaçlar elma değildir.

Ekfiilin soru şekli: Soru cümlesi yapılırken isim ile ek fiil arasına “mi” soru eki getirilir.

Örnek: Güzel midir?

            Güzel miymiş?

ikinci bölüm için tıklayınız

Categories:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir