SES OLAYLARI 2. BÖLÜM

0 Comments

3. Ses Düşmesi : Kimi sözcüklerin çekimlenişinde veya türeyişinde, bir ünlü veya bir ünsüzün düştüğü görülür. (Bazı bileşik sözcüklerin oluşumunda bir hece veya ses düşmesi meydana gelir.)

Örnek: akıl- akla, beyin- beyne, omuz- omza (ünlü düşmesi)

                Ufak- ufacık, minik- minicik, rast gelmek- rasgelmek (ünsüz düşmesi)

4. Ses Türemesi : Sözcükler kimi eklerle birleşirken zaman zaman araya başka yeni sesler girer. Ünlüyle biten sözcüklere, ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde, Türkçe sözcüklerde iki ünlü yan yana gelemeyeceği için bu ünlülerin arasına “y,ş,s,n” ünsüzlerinden uygun olan biri gelir. Bu ses türemesine kaynaştırma da denir.

Örnek : Anla-y-an, anne-s-i, masa-y-a

Not 1: Yardımcı eylemle yapılan bileşik eylemlerde ad soylu sözcükte ses türemesi görülür.

Örnek : Af etmek- affetmek, his etmek- hissetmek

Not 2: Kimi sözcükler pekiştirilirken ses türemesi meydana gelir.

Örnek : Yalnız / yap-a-yalnız, dar-a-cık / daracık, bir-i-cik / biricik

5.Ses Daralması : “a,e” geniş ünlüsüyle biten sözcüklere “-yor” şimdiki zaman eki getirildiğinde, bu geniş ünlüler daralıp değişerek “ı,i,u,ü” olmasına denir.

Örnek : Ye-yor / yiyor, anla-yor / anlıyor, koşma-yor / kaşmuyor

6. Ulama : Ünsüz harfle biten sözcükten sonra ünsüz ünlü harfle başlayan bir sözcük gelince bitişikmiş gibi okunmasına denir.

Örnek : kalem ucu, kitap ayracı, evin içi

İndirmek için tıklayınız.

sıradan dersler

Categories:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir